Έντεκα χρόνια μετά την πτώση του από τον θρόνο και τέσσερα χρόνια μετά την αυτοεξορία του στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ο Χουάν Κάρλος επιστρέφει – όχι στην Ισπανία, όπως θα επιθυμούσε, αλλά μέσα από τις σελίδες ενός βιβλίου. Ένα βιβλίο που επιχειρεί κάτι περισσότερο από μια απλή αφήγηση: φιλοδοξεί να γίνει η δική του αναγέννηση.
Στα απομνημονεύματα με τον συμβολικό τίτλο «Συμφιλίωση» (Réconciliation) – τα οποία έχει συγγράψει μαζί με τη συγγραφέα, Λοράνς Ντεμπρέ – ο τέως βασιλιάς της Ισπανίας Χουάν Κάρλος ξετυλίγει τη ζωή του σαν ένας άνδρας που ξέρει πως βρίσκεται κοντά στο τέλος και επιδιώκει μια τελευταία πράξη δικαίωσης.
Για πρώτη φορά εδώ και χρόνια, ο κάποτε λαοφιλής και αργότερα αμφιλεγόμενος μονάρχης μιλά χωρίς δισταγμούς για τα λάθη του, τις εμμονές του, τα πάθη που τον οδήγησαν στην πτώση – και πάνω απ’ όλα για τη βαθιά επιθυμία του να «επιστρέψει σπίτι». Στην Ισπανία όπου γεννήθηκε, βασίλευσε, αγαπήθηκε και στο τέλος απορρίφθηκε.
Σ’ αυτό το βιβλίο των 500 σελίδων γραμμένο σε πρώτο πρόσωπο, ο Χουάν Κάρλος, ο οποίος παραιτήθηκε από το θρόνο το 2014, αναγνωρίζει λάθη, πάθη κι έχει έναν διακαή πόθο: Για το τέλος της ζωής του, ο Χουάν Κάρλος θα ήθελε «πάνω απ’ όλα να επιστρέψει στην Ισπανία, στο σπίτι». «Θα ήθελα να ξαναβρώ τη θέση μου. Αυτήν ενός άνδρα που αφιερώθηκε πλήρως στη χώρα του. Ο οποίος ελπίζει να ταφεί σ’ αυτή με τιμές», εξομολογείται.
Ο 87χρονος προσπαθεί να αποκαταστήσει τις σχέσεις με τον αποξενωμένο γιο του, τον βασιλιά της Ισπανίας Φελίπε, και να αντιμετωπίσει τις οδυνηρές αναμνήσεις από το παρελθόν.
Ακόμα μιλάει με τα καλύτερα λόγια για την γυναίκα του Σοφία η οποία έχει παραμείνει στην Ισπανία, όπου πραγματοποιεί περιστασιακά επισκέψεις. «Λυπάμαι πικρά που η γυναίκα μου δεν έκανε ποτέ το ταξίδι για να με δει. Υποψιάζομαι ότι δεν θέλει να θυμώσει τον γιο της», διαβεβαιώνει.
Το βιβλίο, που χωρίζεται σε επτά μέρη, θα εκδοθεί στα ισπανικά τον Δεκέμβριο, ώστε να συμπέσει με την 50ή επέτειο του θανάτου του Φράνκο και την αποκατάσταση της μοναρχίας, στην Ισπανία.
Η Γαλλίδα συγγραφέας και ιστορικός Λοράνς Ντεμπρέ, η οποία μετακόμισε στο Αμπού Ντάμπι και πέρασε δύο χρόνια μιλώντας με τον Χουάν Κάρλος στα γαλλικά για να συντάξει το βιβλίο, το χαρακτήρισε «αρκετά σαφές» στις αποκαλύψεις του.
Τα απομνημονεύματά του, που κυκλοφόρησαν πρώτα στα γαλλικά, παρουσιάζουν τον 87χρονο πρώην μονάρχη περισσότερο ως παρεξηγημένο ήρωα παρά ως μετανιωμένο ηγέτη. Ακόμη, εξομολογείται ότι φοβόταν πολύ μήπως «πεθάνει χωρίς να έχει μπορέσει να τα αφηγηθεί όλα, να τα εξηγήσει όλα».
Ο ίδιος περιγράφει τη σχέση του με τον δικτάτορα Φρανθίσκο Φράνκο, που τον όρισε διάδοχό του, με λόγια θαυμασμού: «Τον σεβόμουν βαθιά, εκτιμούσα την ευφυΐα και την πολιτική του διορατικότητα», γράφει, θυμίζοντας μια σχέση που ακόμη και σήμερα προκαλεί αμηχανία στους Ισπανούς.
Ακόμα, ο τέως βασιλιάς της Ισπανίας Χουάν Κάρλος αποκάλυψε για πρώτη φορά πώς πυροβόλησε και σκότωσε τον μικρότερο αδελφό του Αλφόνσο, όταν ήταν έφηβοι, πριν από σχεδόν 70 χρόνια και παραδέχεται ότι για δεκαετίες «δεν μου άρεσε να μιλάω γι’ αυτό, και αυτή είναι η πρώτη φορά που το κάνω». Η τραγωδία τον σημάδεψε.
«Η τραγωδία»
Το τραυματικό περιστατικό συνέβη όταν τα αδέλφια «έπαιζαν» με ένα πιστόλι ως έφηβοι στο σπίτι της οικογένειάς τους, στην Πορτογαλία το 1956, όταν η Ισπανία στέναζε κάτω από τον ζυγό του δικτάτορα Φράνκο.
«Δεν θα ανακάμψω από αυτή την τραγωδία. Η σοβαρότητά της θα με συνοδεύει για πάντα», έγραψε ο Χουάν Κάρλος.
«Είχαμε αφαιρέσει το γεμιστήρα. Δεν είχαμε ιδέα ότι είχε μείνει μια σφαίρα στη θαλάμη», έγραψε.
«Ρίξαμε μια φορά στον αέρα, η σφαίρα εξοστρακίστηκε και χτύπησε τον αδελφό μου ακριβώς στο μέτωπο. Πέθανε στην αγκαλιά του πατέρα μας».
Εκείνη την εποχή, δεν έγινε καμία δικαστική έρευνα για τις συνθήκες του ατυχήματος με τα πυροβόλα όπλα. Ο Χουάν Κάρλος, ήταν τότε 18 ετών, και ο αδελφός του Αλφόνσο, 14 ετών. Έπαιζαν προφανώς με ένα αυτόματο πιστόλι Star Bonifacio Echeverria, που ανήκε στον μικρότερο αδελφό.
Καθώς τα δύο παιδιά έπαιζαν μόνα τους σε ένα δωμάτιο, δεν έχει αποσαφηνιστεί ποτέ πώς σκοτώθηκε ο Αλφόνσο. Ένας από τους ράφτες της πριγκίπισσας Μαρία ντε λας Μερσέδες ισχυρίστηκε τότε ότι ο Χουάν Κάρλος σημάδεψε με το πιστόλι τον Αλφόνσο και πυροβόλησε, χωρίς να συνειδητοποιήσει ότι ήταν γεμάτο.
Αλλά άλλες πηγές πίστευαν ότι η σφαίρα εξοστρακίστηκε ή ότι μια πόρτα χτύπησε το χέρι του Χουάν, με αποτέλεσμα αυτός να πυροβολήσει κατά λάθος τον αδελφό του.
Επίσης, για πολύ καιρό πιστευόταν ότι ο Χουάν Κάρλος, ο οποίος είχε επιστρέψει στο σπίτι για το Πάσχα από την αυστηρή στρατιωτική σχολή, καθάριζε ένα περίστροφο που του είχε δώσει ο Φρανσίσκο Φράνκο όταν πυροβόλησε τον αδελφό του.
Ο πατέρας τους, ο κόμης της Βαρκελώνης, φέρεται να τον άρπαξε από το λαιμό και να του φώναξε οργισμένα: «Ορκίσου μου ότι δεν το έκανες επίτηδες!»
Η κατεστραμμένη σχέση με τον πατέρα του
Στο βιβλίο, αποκαλύπτεται ότι ο πατέρας του Χουάν Κάρλος κάλυψε το σώμα του Αλφόνσο με μια ισπανική σημαία και αργότερα πέταξε το πιστόλι στη θάλασσα. Ο Χουάν Κάρλος στάλθηκε πίσω στην αυστηρή στρατιωτική ακαδημία – η σχέση του με τον πατέρα του είχε καταστραφεί.
«Υπάρχει ένα πριν και ένα μετά», έγραψε ο Χουάν Κάρλος, αναλογιζόμενος το γεγονός. «Είναι ακόμα δύσκολο για μένα να μιλήσω γι’ αυτό, και το σκέφτομαι κάθε μέρα… Μου λείπει. Μακάρι να τον είχα δίπλα μου και να μπορούσα να του μιλήσω. Έχασα έναν φίλο, έναν έμπιστο. Μου άφησε ένα τεράστιο κενό. Χωρίς τον θάνατό του, η ζωή μου θα ήταν λιγότερο σκοτεινή, λιγότερο δυστυχισμένη».
Η διαδοχή του Φράνκο και η παραίτηση
Ο Χουάν Κάρλος γεννήθηκε στη Ρώμη το 1938, εν μέσω της εξορίας της οικογένειάς του και του αιματηρού ισπανικού εμφυλίου πολέμου, που οδήγησε στην άνοδο του Φράνκο στην εξουσία.
Καθώς ο δικτάτορας τον προετοίμαζε για να τον διαδεχθεί, η παιδική ηλικία και η εφηβεία του Χουάν Κάρλος ήταν «φρικτή», σύμφωνα με τον Βρετανό βιογράφο του, καθηγητή Πολ Πρέστον.
«Νομίζω ότι αυτό εξηγεί πολλά. Οι στερήσεις της παιδικής του ηλικίας και της εφηβείας του μπορεί να εξηγούν, ας πούμε, την απληστία του, την ανάγκη να συλλέγει χρήματα με τον ένα ή τον άλλο τρόπο», είπε στο podcast «Corinna and the King».
Ο Χουάν Κάρλος ανέβηκε στον ισπανικό θρόνο το 1975, μετά το θάνατο του δικτάτορα Φράνκο, ο οποίος τον είχε ορίσει διάδοχό του. Υπήρξε μείζων φυσιογνωμία της διεθνούς σκηνής και απολάμβανε σεβασμού επί δεκαετίες επειδή επέτρεψε την επιστροφή της δημοκρατίας στην Ισπανία.
Παραιτήθηκε το 2014 υπέρ του γιου του, εν μέσω σφοδρής αντιπαράθεσης, σχετικά με εξωσυζυγικές του σχέσεις και υποψίες για εμπλοκή του σε σκάνδαλα διαφθοράς. Ο Χουάν Κάρλος άρχισε να πέφτει στα μάτια των Ισπανών από το 2012, όταν ήρθαν στο φως λεπτομέρειες σχετικά με το ταξίδι του για κυνήγι ελεφάντων στη Μποτσουάνα με την πρώην ερωμένη του Corinna Larsen, ενώ η Ισπανία βρισκόταν σε οικονομική κρίση.
Ακολούθησαν οι αποκαλύψεις για «off-shore» λογαριασμούς και για την περίφημη μεταφορά 65 εκατομμυρίων ευρώ από τον τότε βασιλιά της Σαουδικής Αραβίας, Αμπντάλα, το 2008.
Ο Χουάν Κάρλος ισχυρίζεται ότι το ποσό επρόκειτο για «δώρο φιλίας» στο πλαίσιο της διπλωματικής συνεργασίας των δύο χωρών. «Ήταν ένα δώρο που δεν ήξερα πώς να αρνηθώ», γράφει, παραδεχόμενος πως η αποδοχή του «υπήρξε σοβαρό λάθος».
Ο γιος του και διάδοχος του θρόνου, βασιλιάς, σήμερα, Φελίπε, δεν προσκάλεσε τον πατέρα του στην επίσημη τελετή για τον εορτασμό της επετείου στις 21 Νοεμβρίου. Είναι προφανές ότι μετά από όσα έγιναν από το 2012 έχουν χαλάσει και οι δικές του σχέσεις με τον πατέρα του.
Επίσης ακύρωσε την ετήσια βασιλική επιχορήγησή του και διέκοψε κάθε θεσμική σχέση, ενώ οι εισαγγελικές έρευνες για ξέπλυμα χρήματος στην Ισπανία και την Ελβετία τελικά μπήκαν στο αρχείο χωρίς κατηγορίες.
Σήμερα, ο Χουάν Κάρλος δηλώνει πικραμένος: «Έδωσα ελευθερία στους Ισπανούς, αλλά ποτέ δεν την απόλαυσα εγώ ο ίδιος». Και, με εμφανή πικρία, προσθέτει: «Είμαι ο μόνος Ισπανός που δεν έχει σύνταξη, μετά από σαράντα χρόνια υπηρεσίας».
Στο βιβλίο του, ο Χουάν Κάρλος περιγράφει τη στιγμή που ο δικτάτορας Φράνκο τον κάλεσε για να τον ορίσει διάδοχό του. «Μια μέρα ο Φράνκο με κάλεσε στο γραφείο του. Δεν ήξερα τίποτα. Μου είπε χωρίς περιστροφές: «Θα σε ορίσω διάδοχό μου ως βασιλιά. Δέχεσαι;»
«Έμεινα άναυδος. Σκέφτηκα τον πατέρα μου. Ζήτησα χρόνο για να το σκεφτώ, αλλά εκείνος περίμενε μια γρήγορη απάντηση. Βρισκόμουν σε δίλημμα. Επικρατούσε σιωπή. Το μόνο που άκουγα ήταν η αναπνοή μου. Δέχτηκα – ως καθήκον και υποχρέωση. Είχα άλλη επιλογή;».
Οι εξωσυζυγικές σχέσεις
Ο δημοφιλής Χουάν Κάρλος, που βασίλευε ως βασιλιάς της Ισπανίας από το 1975, κατάφερε για σχεδόν τρεις δεκαετίες να κρατήσει τα πιο σκανδαλώδη στοιχεία της ιδιωτικής του ζωής μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.
Ωστόσο, σύντομα ο μονάρχης βρέθηκε στο επίκεντρο πολλών σκανδάλων που αφορούσαν εξωσυζυγικές σχέσεις, ενώ παρέμενε παντρεμένος με τη βασίλισσα Σοφία. Το ζευγάρι ωστόσο φαίνεται να μην μοιραζόταν το ίδιο κρεβάτι από τα τέλη της δεκαετίας του 1970.
Σχετικά με τις παράνομες ερωμένες του Χουάν, ο Ισπανός συγγραφέας Amadeo Martinez Ingles ισχυρίστηκε ότι ο βασιλιάς κοιμήθηκε με 62 γυναίκες σε διάστημα μόλις έξι μηνών και ότι φέρεται να είχε πάνω από 2.000 ερωμένες μεταξύ 1976 και 1994.
Πάντως ήταν το κυνήγι του το 2012 με την γερμανο-δανέζα αριστοκράτισσα Κορίνα που τελικά οδήγησε στην πτώση του. Τελικώς ο Χουάν Κάρλος εγκατέλειψε την Ισπανία, τον Αύγουστο του 2020, έξι χρόνια μετά την παραίτησή του,. Όπως είπε αποφάσισε να εγκαταλείψει την Ισπανία, επειδή δεν ήθελε οι προσωπικές του υποθέσεις να υπονομεύσουν τη βασιλεία του γιου του.
Η πριγκίπισσα Νταϊάνα
Παρά τη φήμη του «γυναικοκατακτητή», ο πρώην βασιλιάς στην αυτοβιογραφία του αρνείται ότι είχε σχέση με την πριγκίπισσα Νταϊάνα, σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύτηκαν αυτή την εβδομάδα στην «The Telegraph».
Στο βιβλίο μάλιστα, περιγράφει την Νταϊάνα με μη κολακευτικό τρόπο, αποκαλώντας τη «ψυχρή, ολιγόλογη, απόμακρη, εκτός όταν βρισκόταν μπροστά στους παπαράτσι».
Οι φήμες για τους δύο άρχισαν να κυκλοφορούν όταν η πριγκίπισσα Νταϊάνα και τότε ο πρίγκιπας Κάρολος, μαζί με τους γιους τους, πρίγκιπα Γουίλιαμ και πρίγκιπα Χάρι, έκαναν διακοπές στο παλάτι Μαριβέντ, την καλοκαιρινή κατοικία της ισπανικής βασιλικής οικογένειας στη Μαγιόρκα, για τρία συνεχόμενα καλοκαίρια, από το 1986 έως το 1988.
Μαζί με άλλα μέλη βασιλικών οικογενειών, όπως ο βασιλιάς Κωνσταντίνος της Ελλάδας και οι οικογένειές τους, ο Χουάν Κάρλος και η Νταϊάνα φωτογραφίζονταν συχνά να απολαμβάνουν τον ήλιο στη βασιλική του θαλαμηγό.
Δεδομένης της φήμης του Χουάν Κάρλος και της γνωστής κατάστασης στον γάμο της Νταϊάνα, οι φήμες δεν άργησαν να εξαπλωθούν. Η ίδια δεν τις σχολίασε ποτέ δημόσια, αλλά είχε πει στον βιογράφο της, Άντριου Μόρτον, ότι ο Ισπανός βασιλιάς της φάνηκε «λίγο υπερβολικά διαχυτικός».
«Ένιωσα άβολα όταν έμεινα μόνη μαζί του σε ένα δωμάτιο, αν και μπορώ να σας διαβεβαιώσω πως δε συνέβη τίποτα» φέρεται να είπε η σε φίλους του βασιλιά, τον οποίο αποκαλούσε «πολύ φιλήδονο άντρα» μετά από μια επίσκεψη στη Μαγιόρκα.
Και η κακή σχέση με τη νύφη του Λετίθια
Η δύσκολη σχέση του με τη βασίλισσα Λετίθια ήταν κοινό μυστικό.
Όπως παραδέχεται ο ίδιος ο Χουάν Κάρλος, ανάμεσά τους υπάρχει μια «προσωπική διαφωνία» που κρατά χρόνια. Ο πατέρας του βασιλιά Φελίπε τονίζει πως η Λετίθια «δεν βοήθησε να ενισχυθούν οι οικογενειακοί δεσμοί», αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι σχέσεις στο εσωτερικό της οικογένειας ήταν τεταμένες πολύ πριν την αποχώρησή του από τον θρόνο.
Όπως αποκάλυψε το γαλλικό περιοδικό Paris Match, το οποίο είχε πρόσβαση στα χειρόγραφα του βιβλίου, ο Χουάν Κάρλος αναφέρει ότι του ζητήθηκε «να μείνει μακριά» και πως δεν έχει πλέον επαφή με τις εγγονές του, την πριγκίπισσα Λεονόρ και τη μικρότερη Σοφία.
To άρθρο Χουάν Κάρλος: Η τελευταία εξομολόγηση ενός έκπτωτου βασιλιά δημοσιεύτηκε στο NewsIT .
